2026 Salt Araştırma Fonları
Proje Sunumları

Kat 4

Salt Araştırma Fonları’yla 2026 yılında desteklenen projelerin bulguları, 11 Aralık Cuma günü Salt Galata’da gerçekleştirilecek sunumlarla tartışmaya açılıyor. 

Seçici Kurul üyelerinden Dr. Özge Gençel (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi), Dr. Emre Gönlügür (İzmir Ekonomi Üniversitesi), Doç. Dr. Kıvanç Karaman (Özyeğin Üniversitesi) ve Doç. Dr. Ayşe Ozil (Sabancı Üniversitesi) moderatörlüğündeki oturumlarda araştırmacılar, çalışmalarının yöntem, süreç ve verilerini paylaşacak. Dört oturumdan oluşan programa çevrimiçi katılım da sağlanabilecek.

Bu yıl, Türkiye’de kent, toplum ve ekonomi tarihi ile 1950’ler sonrası sanat, mimarlık ve tasarım alanlarına odaklı 236 başvuru arasından toplam sekiz proje seçildi. Ekonomi tarihi alanındaki iki araştırmanın fonu Garanti BBVA Ekonomi Tarihi Fonu tarafından sağlandı. Bilgi üretimine ve toplumsal hafızaya katkıda bulunan özgün çalışmaları teşvik eden Salt Araştırma Fonları’yla 2013’ten bu yana toplam 96 proje desteklendi. 

Program herkesin katılımına açıktır.

PROGRAM

13.30 Açılış: Deniz Ova (Salt)

13.35-14.20 1. Oturum – Moderatör: Ayşe Ozil

Damla Göre, “Doğu Akdeniz’de Uzman-Mühendisler: İstanbul Sanayi Mektebi’nin İstanbul-Kahire Hattı, 1868–1909”
Doktora çalışmasını Osmanlı’da mobilya ve dekorasyon tarihine odaklanan teziyle ETH Zürih’te tamamlayan Göre, 1868’de imparatorluğun sanayileşme ihtiyacına yanıt olarak kurulan İstanbul Sanayi Mektebi’nin 1890’larda uzman mühendislerin öncülüğünde geçirdiği dönüşümü inceliyor. Okulun eğitim tarihine yön veren ve kariyerleri İstanbul ile Kahire arasında şekillenen aktörlerin izini sürerek kurumu Osmanlı merkezî idaresi, eyalet yönetimleri ve Avrupalı güçler arasında bir karşılaşma ve etkileşim alanı olarak ele alıyor.

Muratcan Zorcu, “Çapanoğulları İstanbul’da: Âyanların Başkentteki Yerleşim Ağları ve Görünmez Coğrafyası”
Koç Üniversitesi Tarih Bölümü’nde doktora eğitimini tamamlayan Zorcu, 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda merkezî bürokrasi ile âyan aileleri arasındaki ilişkilere odaklanan araştırmasında, Çapanoğulları ailesinin İstanbul’daki sosyo-mekânsal varlığını inceliyor. Ailenin 1823’ten II. Mahmud dönemindeki müsadere süreçlerine uzanan dönemde bürokrasi ve ulema ile kurduğu ilişkileri, mikrotarihsel bir yaklaşımla kentsel izler ve toplumsal ağlar üzerinden haritalandırmayı amaçlıyor.

14.20-14.40 Soru-Cevap

14.55-15.40 2. Oturum – Moderatör: Özge Gençel

Muzaffer Karaaslan, “Kamusal Alanda Sanat ve Siyasi Gerilim: Antalya’daki Duvar Resimleri”
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde öğretim üyesi olan Karaaslan, 1976 yılında 13. Antalya Uluslararası Film ve Sanat Festivali kapsamında düzenlenen resim ve heykel sempozyumunda üretilen duvar resimlerini, 1970’ler Türkiye’sinin siyasal, toplumsal ve kültürel bağlamı içinde inceliyor. Kamusal alanda sanatın görünürlüğünü, karşılaştığı müdahaleleri ve politik boyutlarını tartışıyor.

Sarp Renk Özer, “Ekin-Biçim: İDGSA’da Bir Karşı-Kurum İhtimali”
Küratör ve sanatçı Özer, Türkiye sanat ve mimarlık tarihinde istisnai bir örgütlenme modeli olarak öne çıkan, 1970’lerin ortalarında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (İDGSA) öğrencileri tarafından kurulan ve Serencebey’de mütevazı bir apartman dairesinde faaliyet gösteren Ekin Büro’yu inceliyor. Çoğunluğu mimarlık ve resim bölümü öğrencilerinden oluşan, aktivist bir pratik sürdürme arayışındaki bu kısa ömürlü topluluğun sanat, tasarım ve mimarlık eğitimindeki sorunları ülkenin ve sanatçıların karşı karşıya olduğu meselelerle birlikte ele alma çabasına odaklanıyor.

15.40-16.00 Soru-Cevap

16.15-17.00 3. Oturum – Moderatör: Emre Gönlügür

Başak Tükenmez, “Atomik Modern: Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi’nin Mekânsal Tarihi”
ODTÜ Mimarlık Bölümü’nde doktora adayı ve araştırma görevlisi Tükenmez, 1962’de İstanbul’da Küçükçekmece Gölü kıyısında “Barış İçin Atom” programı kapsamında kurulan Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi’ni (ÇNAEM) odağına alıyor. ÇNAEM’in mekânsal tarihi üzerinden hem atomik mimariyi hem de bu mimarinin aracılık ettiği süreçlerle şekillenen dünya tahayyülünü inceliyor.

Özge Kurban, “Kalkınmanın İmgesel İnşası: Keban Barajı’nın Görsel Temsilleri”
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimari Restorasyon Bölümü’nde doktora adayı ve araştırma görevlisi Kurban, 1960’lar Türkiye’sinde bir kalkınma projesi ve ilerleme simgesi olarak sunulan Keban Barajı’nın görsel temsillerini inceliyor. 1960’lı ve 1970’li yıllarda üretilen, Devlet Su İşleri’ne (DSİ) ait bülten, broşür ve kitapçıkların yanı sıra kartpostallar, pullar, ilk gün zarfları üzerinden bu temsillerin dolaşımını ve devlet söylemiyle ilişkisini izliyor; baraj imgesinin inşasında hangi unsurların öne çıkarıldığını, hangilerinin görünmez kılındığını sorguluyor.

17.00-17.20 Soru-Cevap

17.35-18.20 4. Oturum – Moderatör: Kıvanç Karaman 

Bahar Bilgen Şen, “1875–1881 Yıllarında Osmanlı Borç Krizinde Kurumsal Düzenleme Arayışları ve Osmanlı Bankası”
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü’nde doktora eğitimini tamamlayan Şen, 1875 mali krizi sonrasında Osmanlı dış borçlarının yeniden düzenlenmesine yönelik girişimleri inceliyor. 1881’de Muharrem Kararnamesi ile kurulan Düyûn-ı Umûmiye’ye uzanan süreci Osmanlı hükümeti, tahvil sahipleri, Osmanlı Bankası, Galata bankerleri ve özellikle Fransa ile İngiltere’deki finans çevreleri arasındaki müzakereler üzerinden ele alıyor; Düyûn-ı Umûmiye’nin kuruluşunu kaçınılmaz bir çözümden ziyade farklı alternatiflerin tartışıldığı bir süreçte şekillenen kurumsal bir düzenleme olarak değerlendiriyor.

Fatma Eda Çelik, “Anadolu Demiryolu Hattı Boyunca Ankara Vilayetinde Tahıl ve Eşrafın Dönüşümünün İzini Sürmek”
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde doktora eğitimini tamamlayan Çelik, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında Ankara vilayetinde demiryolu yatırımları ve yeni finansal yapılanmaların etkisiyle yaşanan iktisadi ve toplumsal dönüşümü inceliyor. Düyûn-ı Umûmiye İdaresi’nin belirleyici rolüne, tahıl merkezli metalaşma süreçlerine ve yerel eşrafın sermaye birikimine odaklanarak bu dönüşümü arşiv belgeleri, mekânsal haritalama ve prosopografik analiz yöntemleriyle ele alıyor.

18.20-18.40 Soru-Cevap