Mutfak Buluşmaları:
Mekânsal Pratiklerde Kolektif Üretim ve Topluluk Oluşturma
Salt Beyoğlu
11 Nisan 2026 15.00
![1 21 <i>Parkourius Park</i> [Parkourius Parkı] projesinden bir kare, Bergsjön, Göteborg, 2021<br />
Fotoğraf: Emílio da Cruz Brandão](/directus/media/thumbnails/1-21-1-jpg-1200-1200-false.jpg)
Mutfak
“Mutfak Buluşmaları”, mekânsal pratiği toplumsal dayanışma ve (b)ağ kurma süreçlerinin parçası olarak ele alan topluluk temelli yaklaşımlara odaklı bir programla devam ediyor. Kolektif üretim ve topluluk oluşturma süreçlerini merkeze alan etkinlikte İdil Bayar (Herkes için Mimarlık), Emilio da Cruz Brandão (Chalmers Teknoloji Üniversitesi), Zeynep Deniz Şahin ve Melda Uyar (Taşkışla Direniş) ile Ali Cem Doğan (Darağaç Kolektifi) bir araya geliyor.
Programda topluluk oluşturma, katılımcı süreçler ve ortak üretim arasındaki karşılıklı ilişkiler ele alınacak; yerel topluluklarla birlikte tasarlayıp inşa etme yaklaşımından birlikte üretme, öğrenme ve yaşama deneyimine alan açan kolektif mekânların kurulmasına ve mekânsal-toplumsal sorunlar ile hak ihlalleri karşısında ortak düşünme, birlikte hareket etme biçimlerine uzanan örnekler paylaşılacak. Yerel topluluklar ve taban örgütlenmeleriyle yürütülen çalışma ve dayanışma süreçlerinin, uygulayıcıların kendi “topluluk” olma deneyimlerini nasıl şekillendirdiği değerlendirilecek. Göteborg, İstanbul ve İzmir’den uygulayıcıların deneyimlerini aktaracağı buluşmada, topluluk temelli mekânsal pratiklerin ve pedagojilerin mevcut imkânları ile sınırlılıkları irdelenirken, akademi ile taban pratikleri arasındaki mesafenin nasıl aşılabileceği de tartışmaya açılacak.
Tasarım aktivizmi alanında çalışan Emilio da Cruz Brandão, 2013’ten bu yana görev yaptığı Chalmers Teknoloji Üniversitesi Mimarlık ve İnşaat Mühendisliği Bölümü’ne bağlı Architecture and Planning Beyond Sustainability [Sürdürülebilirliğin Ötesinde Mimarlık ve Planlama] Yüksek Lisans Programı’ndaki tasarım stüdyolarından bahsedecek. İsveç’in “Milyon Ev Programı” kapsamında inşa edilen ve günümüzde özellikle göçmen toplulukların ötekileştirilmesiyle nitelenen Göteborg banliyösü Hammarkullen’de yürüttükleri çalışmaları, katılımcı araştırma ve toplulukla iş birliği boyutlarıyla ele alacak. İdil Bayar, toplulukların yararına ve onlarla birlikte tasarım, inşa ve araştırma yapmak üzere bir araya gelen Herkes İçin Mimarlık‘ın pratiğini seçili projeler üzerinden aktaracak. On beş yılı aşkın süredir çeşitli ortaklıklar kuran derneğin birlikte yapma ve öğrenme biçimlerinin zaman içinde, farklı iş birlikleri aracılığıyla nasıl evrildiğine değinecek. Melda Uyar ve Zeynep Deniz Şahin, Mart 2025’teki öğrenci hareketi sırasında akademik boykotu örgütlemek amacıyla İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğrencilerinin Taşkışla Kampüsü’nde bir araya gelerek kurduğu Taşkışla Direniş‘in hikâyesini anlatacaklar. Kent, mimarlık, gıda hakkı, mimarlık eğitimi ve fakülte sorunları üzerine eleştirel ve yaratıcı bir bakış geliştirmeyi hedefleyen inisiyatifin mimarlık stüdyolarından Taşkışla Devrim Bostanı ve dayanışma ağlarına uzanan deneyimlerini, “birlikte olma ve yapma” yaklaşımlarını ele alacaklar. İzmir’in Umurbey Mahallesi’nde sanat, tasarım ve toplumsal meselelere odaklı deneysel ve dönüştürücü projeler üreten Darağaç Kolektifi‘nden Ali Cem Doğan, kolektifin faaliyetleri aracılığıyla bir araya gelen sanatçılar, tasarımcılar ile mahalle sakinlerinin birlikte üretme ve yaşama deneyimini paylaşacak. Kolektifin on yıla yayılan etkinlik, sergi ve yayın çalışmalarının yanı sıra, mahalledeki metruk bir yapının kamusal bir mutfak alanına dönüştürülmesiyle hayata geçirilen Darağaç Mutfak projesine de değinecek.
Buluşma, Kampüs Bostanları ve Beyoğlu Gıda Kolektifi’nden temin edilen ürünlerle vejetaryen atıştırmalıkların hazırlanacağı bir atölye ile başlayacak. Hazırlanan atıştırmalıklar sunumlar esnasında paylaşılacak ve ardından bir tartışma oturumu gerçekleştirilecek. Herkesin katılımına açık sunumlar İngilizce; tartışma oturumu ise İngilizce ve Türkçe’dir. Atölyeye katılım ise 20 kişiyle sınırlıdır. Kayıt olmak için tıklayın.
PROGRAM
15.00 Kolektif Yemek Hazırlığı
16.00 Sunumlar
17.00 Tartışma
“Mutfak Buluşmaları”, IASPIS ve Salt iş birliğiyle Magnus Ericson ile Eylül Şenses tarafından programlanan Practice Matters [Pratiği Önceliklendirmek] projesi kapsamında gerçekleştirilmektedir.
İdil Bayar, mimar, araştırmacı ve Herkes İçin Mimarlık’ın (HiM) yönetim kurulu üyesidir. Yaklaşık on yıldır çeşitli ölçeklerde kolektif üretim süreçleri, katılımcı tasarım atölyeleri ve topluluk temelli saha çalışmalarıyla ilgilenmektedir. Mimarlığın aktivist biçimleri, dayanışma pratikleri ve hiyerarşi içermeyen tasarım uygulamaları üzerine HiM ile yürüttüğü çalışmalar akademik araştırmalarını şekillendirmiş; 2025 yılında “Mahallede dayanışmanın hâlleri: Üçüncü mekânda örtük aktivizm pratikleri” başlıklı teziyle yüksek lisans derecesini almıştır. İlgi alanları arasında ortak mülkiyet, kolektif eylem ve kentsel antropoloji yer almakta; özellikle mekânsal etnografi, otoetnografik metodolojiler ve kolektif pedagojik uygulamalara odaklanmaktadır. Hâlen İstanbul Planlama Ajansı’nda Kıdemli Uzman olarak çalışmaktadır.
Emilio da Cruz Brandão, Göteborg’da yaşayan bir mimar, kent bilimci ve araştırmacı. Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nde Architecture and Planning Beyond Sustainability Yüksek Lisans Programı’nın direktörü olarak görev yapmaktadır. Akademik araştırmaları, sosyal sürdürülebilirlik ve kapsayıcılık için kentsel pedagojiler, toplumsal dayanıklılık ve iş birliğine dayalı uygulamalara odaklanmaktadır. Tasarım aktivizmi, ortak üretim, katılımcı yaklaşımlar ile çok paydaşlı tasarım süreçleri ve metodolojileri konusunda uzmandır. Sosyoekonomik ayrışma ile kentsel yoksulluk ve eşitsizliklerin yoğun olduğu bağlamlarda çalışmalar yürütmekte; bu alanlardaki deneyimini mimarlık pratiği ve yükseköğretimde eyleme dayalı pedagojik çalışmaların yanı sıra Architecture Sans Frontières gibi sivil toplum kuruluşlarındaki çalışmalarıyla birleştirmektedir.
Ali Cem Doğan, sinemacı ve görüntü yönetmeni. Belgesel sinema alanında çalışıyor. Kent, hafıza ve ekoloji odaklı üretimlerinde, görsel anlatı aracılığıyla mekân ve gündelik hayatla kurulan ilişkileri araştırıyor. İzmir’de faaliyet gösteren Darağaç Kolektifi’nin koordinatörü olan Doğan, kolektif içinde yürütülen çalışmalarla birlikte üretim, yerel bağlam ve müşterekler üzerine pratikler geliştiriyor; farklı disiplinlerden üreticilerle bir araya gelerek ortak üretim süreçlerine katkı sunuyor.
Zeynep Deniz Şahin, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencisi. 2025 yılında katıldığı Taşkışla Devrim Bostanı’nda çalışmalarını sürdürüyor. Kolektif üretim ve mekân kurma pratiklerinin kentte birlikte yaşama dair ortak bir anlayışın geliştirilmesine ve sürdürülmesine etkileri üzerine düşünüyor. İlgi alanları arasında yavaş moda tasarımı ile tekstilde ileri dönüşüm bulunmaktadır.
Melda Uyar, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’ndeki lisans eğitimini 2025 yılında tamamladı. Bir mimarlık-tasarım ofisinde pratiğini sürdüren Uyar, Taşkışla Devrim Bostanı’nda kolektif üretim süreçlerinde yer almaktadır. Birlikte üretim, müşterekler ve alternatif mekânsal örgütlenmeler ilgi alanları arasındadır. Mimarlığı bir tasarım disiplini olmanın ötesinde dayanışma ve birlikte yaşam tahayyüllerine alan açan bir pratik olarak değerlendiriyor.
“Mutfak Buluşmaları”, mekânsal pratiği toplumsal dayanışma ve (b)ağ kurma süreçlerinin parçası olarak ele alan topluluk temelli yaklaşımlara odaklı bir programla devam ediyor. Kolektif üretim ve topluluk oluşturma süreçlerini merkeze alan etkinlikte İdil Bayar (Herkes için Mimarlık), Emilio da Cruz Brandão (Chalmers Teknoloji Üniversitesi), Zeynep Deniz Şahin ve Melda Uyar (Taşkışla Direniş) ile Ali Cem Doğan (Darağaç Kolektifi) bir araya geliyor.
Programda topluluk oluşturma, katılımcı süreçler ve ortak üretim arasındaki karşılıklı ilişkiler ele alınacak; yerel topluluklarla birlikte tasarlayıp inşa etme yaklaşımından birlikte üretme, öğrenme ve yaşama deneyimine alan açan kolektif mekânların kurulmasına ve mekânsal-toplumsal sorunlar ile hak ihlalleri karşısında ortak düşünme, birlikte hareket etme biçimlerine uzanan örnekler paylaşılacak. Yerel topluluklar ve taban örgütlenmeleriyle yürütülen çalışma ve dayanışma süreçlerinin, uygulayıcıların kendi “topluluk” olma deneyimlerini nasıl şekillendirdiği değerlendirilecek. Göteborg, İstanbul ve İzmir’den uygulayıcıların deneyimlerini aktaracağı buluşmada, topluluk temelli mekânsal pratiklerin ve pedagojilerin mevcut imkânları ile sınırlılıkları irdelenirken, akademi ile taban pratikleri arasındaki mesafenin nasıl aşılabileceği de tartışmaya açılacak.
Tasarım aktivizmi alanında çalışan Emilio da Cruz Brandão, 2013’ten bu yana görev yaptığı Chalmers Teknoloji Üniversitesi Mimarlık ve İnşaat Mühendisliği Bölümü’ne bağlı Architecture and Planning Beyond Sustainability [Sürdürülebilirliğin Ötesinde Mimarlık ve Planlama] Yüksek Lisans Programı’ndaki tasarım stüdyolarından bahsedecek. İsveç’in “Milyon Ev Programı” kapsamında inşa edilen ve günümüzde özellikle göçmen toplulukların ötekileştirilmesiyle nitelenen Göteborg banliyösü Hammarkullen’de yürüttükleri çalışmaları, katılımcı araştırma ve toplulukla iş birliği boyutlarıyla ele alacak. İdil Bayar, toplulukların yararına ve onlarla birlikte tasarım, inşa ve araştırma yapmak üzere bir araya gelen Herkes İçin Mimarlık‘ın pratiğini seçili projeler üzerinden aktaracak. On beş yılı aşkın süredir çeşitli ortaklıklar kuran derneğin birlikte yapma ve öğrenme biçimlerinin zaman içinde, farklı iş birlikleri aracılığıyla nasıl evrildiğine değinecek. Melda Uyar ve Zeynep Deniz Şahin, Mart 2025’teki öğrenci hareketi sırasında akademik boykotu örgütlemek amacıyla İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğrencilerinin Taşkışla Kampüsü’nde bir araya gelerek kurduğu Taşkışla Direniş‘in hikâyesini anlatacaklar. Kent, mimarlık, gıda hakkı, mimarlık eğitimi ve fakülte sorunları üzerine eleştirel ve yaratıcı bir bakış geliştirmeyi hedefleyen inisiyatifin mimarlık stüdyolarından Taşkışla Devrim Bostanı ve dayanışma ağlarına uzanan deneyimlerini, “birlikte olma ve yapma” yaklaşımlarını ele alacaklar. İzmir’in Umurbey Mahallesi’nde sanat, tasarım ve toplumsal meselelere odaklı deneysel ve dönüştürücü projeler üreten Darağaç Kolektifi‘nden Ali Cem Doğan, kolektifin faaliyetleri aracılığıyla bir araya gelen sanatçılar, tasarımcılar ile mahalle sakinlerinin birlikte üretme ve yaşama deneyimini paylaşacak. Kolektifin on yıla yayılan etkinlik, sergi ve yayın çalışmalarının yanı sıra, mahalledeki metruk bir yapının kamusal bir mutfak alanına dönüştürülmesiyle hayata geçirilen Darağaç Mutfak projesine de değinecek.
Buluşma, Kampüs Bostanları ve Beyoğlu Gıda Kolektifi’nden temin edilen ürünlerle vejetaryen atıştırmalıkların hazırlanacağı bir atölye ile başlayacak. Hazırlanan atıştırmalıklar sunumlar esnasında paylaşılacak ve ardından bir tartışma oturumu gerçekleştirilecek. Herkesin katılımına açık sunumlar İngilizce; tartışma oturumu ise İngilizce ve Türkçe’dir. Atölyeye katılım ise 20 kişiyle sınırlıdır. Kayıt olmak için tıklayın.
PROGRAM
15.00 Kolektif Yemek Hazırlığı
16.00 Sunumlar
17.00 Tartışma
“Mutfak Buluşmaları”, IASPIS ve Salt iş birliğiyle Magnus Ericson ile Eylül Şenses tarafından programlanan Practice Matters [Pratiği Önceliklendirmek] projesi kapsamında gerçekleştirilmektedir.
İdil Bayar, mimar, araştırmacı ve Herkes İçin Mimarlık’ın (HiM) yönetim kurulu üyesidir. Yaklaşık on yıldır çeşitli ölçeklerde kolektif üretim süreçleri, katılımcı tasarım atölyeleri ve topluluk temelli saha çalışmalarıyla ilgilenmektedir. Mimarlığın aktivist biçimleri, dayanışma pratikleri ve hiyerarşi içermeyen tasarım uygulamaları üzerine HiM ile yürüttüğü çalışmalar akademik araştırmalarını şekillendirmiş; 2025 yılında “Mahallede dayanışmanın hâlleri: Üçüncü mekânda örtük aktivizm pratikleri” başlıklı teziyle yüksek lisans derecesini almıştır. İlgi alanları arasında ortak mülkiyet, kolektif eylem ve kentsel antropoloji yer almakta; özellikle mekânsal etnografi, otoetnografik metodolojiler ve kolektif pedagojik uygulamalara odaklanmaktadır. Hâlen İstanbul Planlama Ajansı’nda Kıdemli Uzman olarak çalışmaktadır.
Emilio da Cruz Brandão, Göteborg’da yaşayan bir mimar, kent bilimci ve araştırmacı. Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nde Architecture and Planning Beyond Sustainability Yüksek Lisans Programı’nın direktörü olarak görev yapmaktadır. Akademik araştırmaları, sosyal sürdürülebilirlik ve kapsayıcılık için kentsel pedagojiler, toplumsal dayanıklılık ve iş birliğine dayalı uygulamalara odaklanmaktadır. Tasarım aktivizmi, ortak üretim, katılımcı yaklaşımlar ile çok paydaşlı tasarım süreçleri ve metodolojileri konusunda uzmandır. Sosyoekonomik ayrışma ile kentsel yoksulluk ve eşitsizliklerin yoğun olduğu bağlamlarda çalışmalar yürütmekte; bu alanlardaki deneyimini mimarlık pratiği ve yükseköğretimde eyleme dayalı pedagojik çalışmaların yanı sıra Architecture Sans Frontières gibi sivil toplum kuruluşlarındaki çalışmalarıyla birleştirmektedir.
Ali Cem Doğan, sinemacı ve görüntü yönetmeni. Belgesel sinema alanında çalışıyor. Kent, hafıza ve ekoloji odaklı üretimlerinde, görsel anlatı aracılığıyla mekân ve gündelik hayatla kurulan ilişkileri araştırıyor. İzmir’de faaliyet gösteren Darağaç Kolektifi’nin koordinatörü olan Doğan, kolektif içinde yürütülen çalışmalarla birlikte üretim, yerel bağlam ve müşterekler üzerine pratikler geliştiriyor; farklı disiplinlerden üreticilerle bir araya gelerek ortak üretim süreçlerine katkı sunuyor.
Zeynep Deniz Şahin, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencisi. 2025 yılında katıldığı Taşkışla Devrim Bostanı’nda çalışmalarını sürdürüyor. Kolektif üretim ve mekân kurma pratiklerinin kentte birlikte yaşama dair ortak bir anlayışın geliştirilmesine ve sürdürülmesine etkileri üzerine düşünüyor. İlgi alanları arasında yavaş moda tasarımı ile tekstilde ileri dönüşüm bulunmaktadır.
Melda Uyar, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’ndeki lisans eğitimini 2025 yılında tamamladı. Bir mimarlık-tasarım ofisinde pratiğini sürdüren Uyar, Taşkışla Devrim Bostanı’nda kolektif üretim süreçlerinde yer almaktadır. Birlikte üretim, müşterekler ve alternatif mekânsal örgütlenmeler ilgi alanları arasındadır. Mimarlığı bir tasarım disiplini olmanın ötesinde dayanışma ve birlikte yaşam tahayyüllerine alan açan bir pratik olarak değerlendiriyor.
